NWT Online
Een kort blog van bijna alles
Een kort blog van bijna alles


Stinkmazzelaars (en waarom Friso gewoon Ruben is)

Friso, media, nrc handelsblad, ethiek, geneeskunde

Door Maarten Keulemans - 18-02-2012 - 6 reacties



klik om een oordeel te geven!

‘Vuile stinkmazzelaars van de NRC’, twitterde Volkskrant-columniste Sylvia Witteman kort na het ski-ongeluk van Friso. ‘Hebben stomtoevallig Jannetje Koelewijn ter plaatse in Innsbruck. En haar man is ook nog neurochirurg.’

En ja hoor. Vandaag meldde Koelewijn de ins en outs van de toestand van Friso. Gehoord van de behandelend arts, na bemiddeling van haar echtgenoot. Het NRC kwam met een verantwoording, want op de redactie had men zich echt even afgevraagd of het openbaar maken van de CT-scans van een adellijke schedel eigenlijk wel kies is.

Waar deed het me toch aan denken? Opeens wist ik het. Aan Ruben natuurlijk. Het jongetje dat twee jaar geleden als enige de vliegramp in Tripoli overleefde, en toen de wakkerste krant van Nederland aan de lijn kreeg. Vuile stinkmazzelaars van De Telegraaf.

Ik heb de zaak eens teruggezocht in de archieven: destijds was het NRC er als de kippen bij om dat te veroordelen. ‘In hun jacht op het jongetje (...) hebben enkele media alle resterende terughoudendheid laten varen’, beschikte de krant op 14 mei in een hoofdredactioneel commentaar. En intussen liet de krant zijn columnisten los: ‘ranzig’ (Jan Blokker), ‘slachtofferporno’ (Youp), ‘hypocriet, met slijm overdekt’ (Elsbeth Etty).

Maar is het je naar het ziekenhuis spoeden om daar de behandelend arts uit te horen nou wel zo heel anders? Het is leuk om de verklaringen van beide hoofdredacties er eens bij te pakken. (hier en hier die van De Telegraaf).

Volgens beide kranten was het echt toeval dat ze opeens zoveel aan de weet kwamen. Het NRC: ‘Een van onze meest ervaren journalisten [was] toevallig in het ziekenhuis.’ De Telegraaf: ‘De journaliste belde donderdag met een van de behandelend artsen van de jongen, die zijn mobiele telefoon plotseling doorgaf.’

Gut, wat een narigheid. Je zit zomaar wat rond te bellen, krijg je opeens Ruben aan de lijn. Of je loopt op vakantie toevallig een ziekenhuis in, kom je daar opeens de behandelend arts van Friso tegen. Tja, shit happens.

En dan? Beide kranten zijn zich natuurlijk zeer bewust van hun verantwoordelijkheid. De Telegraaf in 2010: ‘De hoofdredactie respecteert de oproep (…) om terughoudendheid te betrachten in de contacten met nabestaanden.’ Het NRC koos haast dezelfde woorden: ‘Hier botsen (…) het recht op privacy van de patiënt met het recht op informatie. Daarom stelden we ons terughoudend op.’

Maar goed, daarna toch maar publiceren: dat is immers belangrijk voor de lezer, verdedigden beide kranten zich. ‘Omdat Ruben symbool van leven is in deze enorme tragedie’, aldus De Telegraaf. ‘Omdat het wel degelijk nieuwe informatie toevoegt (…) en gegevens die tot nu toe voor waar werden aangenomen ontkrachtte of nuanceerde’, volgens NRC.

De Telegraaf de emotionele troost, het NRC de accurate informatie. Een zwaarwegend belang. En dat je als krant met zoiets lekker scoort, daarover hoor je het op dit soort momenten natuurlijk niet te hebben.

Confirmation bias, heet zoiets in de psychologie: de drang om achteraf recht te praten wat toch een beetje krom is. Want laten we wel zijn: zo vreselijk belangrijk is die informatie van Friso’s schedel nu ook weer niet (over een paar dagen horen we het heus wel langs officiële weg), net zo min als het voor de troost der natie is zo enorm belangrijk was om te weten dat er een jongetje genaamd Ruben is die de vliegramp heeft overleefd.

Eerlijk is eerlijk, ik had echt wel anders gepiept als ík toevallig in Innsbruck op dat neurologencongres was geweest. Met rode wangen had ik dan verslag gedaan van de zaak. In geuren en kleuren had ik u alles verteld over Friso's schedeldak en de twintig minuten van zuurstof gedepriveerde hersenen daaronder.

Maar ik hoop dat ik u niet achteraf met allerlei morele hoogdravende prietpraat had overgoten om mij te verantwoorden.

‘Val met mijn neus in de boter’, zou ik u via Twitter te kennen geven. ‘Ben stomtoevallig ter plaatse in Innsbruck. Vuile stinkmazzelaar die ik ben!’

6 Reacties op Stinkmazzelaars (en waarom Friso gewoon Ruben is)

Radboud den III
op 25-02-2012 om 15:59

Als de burger recht heeft op informatie dan geeft het geen pas als de media informeren op basis van selectieve mutatie. Who the fuck is Prins Friso? Iemand uit Holland zeker? In het zuiden van Nederland, waar ik stomtoevallig als kenner van het promillagebewustzijn aanwezig was, hebben honderden Prinsen, in precies dezelfde periode dat over Friso niets gemeld kon worden, laten zien hoe je de hersenen effectief kunt laten afsterven zonder verrast te hoeven worden door een sneeuwlawine. Miljoenen mensen, in het zuiden, waaronder ruim 800.000 PVVstemmers, hebben dagen achtereen een poging gedaan om geheel vrijwillig de frontale cortex uitgeschakeld te krijgen. Sommigen gaan daarbij zover dat ze in een coma terecht komen of ertegenaan zitten wat tot gevolg heeft dat autonome functies zoals ademhaling en hartslag door aantasting van de meddula uitgeschakeld of zwaar ontregeld worden. Dit is mogelijk omdat schade aan de frontale cortex zorgt voor een achteruitgang van de intellectuele vaardigheden. Er was zelfs geen MRIscan nodig om te kunnen constateren dat menig cerebellum aangetast was omdat stoornissen in de motoriek, coördinatie en evenwicht duidelijk zichtbaar waren. Waar Friso, naar alle waarschijnlijkheid bij volledig bewustzijn, een verkeerde piste kon kiezen, lieten de Prinsen in het zuiden hun onderdanen alle kanten van de straten, zaaltjes en kroegen zien zonder te waarschuwen voor vergelijkbaar gevaar en evidente schade. Dergelijke schade aan de hersenen, in de periode dat Friso en zijn artsen vochten voor bewustzijn, werd door honderden Prinsen in het zuiden des lands, in naam van een koninklijk geridderde Hollandse bierbrouwer, juist toegejuicht en in de waagschaal gelegd. Hun niets vermoedende onderdanen werden niet, door een toevallig aanwezige neuroloog of psycholoog, adequaat geïnformeerd. Het feit dat in het zuiden geen lawinegevaar afgegeven was wil niet zeggen dat medisch deskundigen, zoals neurologen, niet hoeven te waarschuwen over gevolgen voor hersenen als er een tsunami van bier te verwachten valt. De media, verantwoordelijk voor de juiste informatie, valt in deze feitelijk niet veel te verwijten omdat de meeste journalisten ook lijden aan een verstoorde hippocampus waardoor kort termijn geheugen niet doorgegeven wordt aan het lange termijn geheugen. Daarom willen wij van DeNatuurlijkeRoes u wel informeren: “Omdat het wel degelijk nieuwe informatie toevoegt (…) en gegevens die tot nu toe voor waar werden aangenomen ontkracht of nuanceert”

Bert Ernste
op 21-02-2012 om 17:36

Wie het verschil voor wat betreft privacy niet weet tussen een bekende Nederlander en een privé-persoon, die bovendien nog eens zéér minderjarig is, kan beter geen journalist zijn.
Daarmee beweer ik niet dat er geen grenzen zijn overschreden in het geval van prins Johan Friso, maar de vergelijking, die hier wordt gemaakt, raakt kant nog wal.

Ingrid
op 21-02-2012 om 10:52

Ik snap het hele probleem niet zo.
Iedereen praat... Iedereen, ja! Een dokter met geheimhoudingsplicht praat ook maar moet iets meer zijn best doen dat degene tegen wie hij praat, het niet verder verteld/ dan wel het niet met hem in verband gebracht wordt.
eerst maar eens kritisch in de spiegel kijken voor er kritiek gegeven wordt:

Hoeveel dingen heb je de afgelopen week doorverteld met de mededeling "vertel het maar niet verder hoor, dit mag nog niet naar buiten, of zoiets dergelijks..." Pas op: liegen kan eeuwige jeuk tot gevolg hebben. Ja, ja... ook dat van een familielid, wat verder niemand, nee echt, niemand mag weten...

Medisch beroepsgeheim, ja! helemaal voor...
Mensen die meeleven, zich zorgen maken, het vreselijk vinden voor de familie even snel geruststellen door een gerucht op basis van feiten te ontzenuwen... Ik vind dat geen enkel probleem.
Sterker nog: Prima! En bedankt voor die informatie. Want gloeiende gloeiende... een schedelbasisfractuur moet je er toch niet bij hebben. Volgens mij is dat menselijk.

Ik geloof namelijk dat het goed bedoeld is...

marlies
op 21-02-2012 om 10:35

Het meest storende in dit soort zaken vind ik nog wel het aanhalen van het ¨recht op informatie¨. Wat een onzin - hoezo hebben wij recht op informatie? Waar hebben we dat recht aan verdiend? Als Cohen weggaat, of Wilders geld ontvangt uit vreemde bronnen - DAN hebben we recht op informatie. Maar als iemand die toevallig de zoon van de koningin is in het ziekenhuis ligt? Dan telt nog maar 1 recht lijkt me - het recht om even met rust gelaten te worden.Zelfs door journalisten die ¨met hun neus in de boter vallen¨.

Jennifer
op 20-02-2012 om 20:24

"Friso is gewoon Ruben"? Belachelijk incorrecte vergelijking die het onrecht dat Ruben was aangedaan door de Telegraaf ontkracht.

Ruben was een 9-jarige jongen in een zorgelijk medisch toestand, alleen in een ziekenhuis in Libie, wiens hele familie net op een tragische overleden was. Hij had niemand om correct zijn belangen te behartigen en de Telegraaf heeft op misselijke wijze misbruik gemaakt door een schokkende en indringende inbreuk op zijn privacy deze interview aan te gaan en het te publiceren.

Friso en NRC: Arts heeft zeker zijn beroepsgeheim geschonden, zij vrouw heeft misbruik gemaakt van de situatie, maar niet te vergelijken met het misbruik van Ruben. Het betrof hier (schijnbare) juiste informatie van een volwassen man die een leger aan belangenbehartigers heeft. Zijn privacy is absoluut geschonden, dat staat vast, maar op een zeer minder indringende wijze dan die van Ruben. Nog steeds niet correct, dat geef ik toe.

Handelde de NRC onethisch? Ben ik niet over uit. Maar als dat inderdaad het geval is (hierover zullen meningen verschillen) wat vast moet staan is dat dit alsnog verschillende niveaus van nieuwswaardigheid betreffen en dat dit niet in dezelfde verhouding of ademhaling genoemd moet worden met het misselijkmakend interview van Ruben door de Telegraaf.

Laten we dit inderdaad beoordelen, maar dan wel aub op basis van correct maatstaven en een goede relativering (en dat is niet door Ruben aan te halen).

Jim
op 18-02-2012 om 22:45

Goede kollum Maarten, maarrrr.....

Het luchtje dat ik aan deze zaak blijf ruiken: die Oostenrijkse arts Thome heeft gewoon domweg zijn beroepsgeheim geschonden, als hij wist dat Koelewijn journalist is. En als het zo is dat Koelewijn liegt, en zich niet als journalist bekend heeft gemaakt, dan zit zij fout. Dan had zij niet mogen publiceren.

Ben benieuwd of de koninklijke familie later die Thome nog gaat aanklagen. Het is toch verschrikkelijk dat alle medische details van Friso a la minute op straat liggen = met Telegraafletters op de voorkant van de NRC.

Reageren

Inloggen


Inloggen

Registreren

Wachtwoord vergeten
Wachwoord vergeten




Inloggen
Maarten Keulemans
Woonplaats: Leiden
Beroep: Wetenschapsjournalist de Volkskrant, oud-hoofdredacteur NWT Magazine, columnist. Maar blogt op persoonlijke titel.
Blogs: 49

Vorige posts

De Robbert Dijkgraaf Experience

Aimabel. Welbespraakt. Slim. Creatief. Intellectueel. Grappig. Wat ze zeggen is waar: mathematisch-fysicus Robbert Dijkgraaf is het allemaal. Zoveel werd gisteren wel duidelijk tijdens een twee uur durende sessie met de scheidend president van de KNAW...

Het NOS Journaal vindt een bliksemafleider

Bij het NOS Journaal blijven ze erbij: het was uit-ste-kend werk, die reportage van vorige week waarin de kijkers wordt aangepraat dat jongeren enorm lijden onder sociale media stress (voor wat voorafging: zie hier en hier en hier). Immers: het journaal...

Micromammoeten

Toen deze week bekend werd dat biologen op Kreta een mammoet hadden gevonden van slechts 1,20 meter hoog, moest ik meteen weer denken aan mijn geweldige jaren als bandlid. Ik speelde destijds gitaar (en ‘zong’ erbij, hoewel ik die...

NOS Journaal 'kan niks' met waarheidsvinding

Ik bof toch maar. Daags nadat ik het NOS Journaal voor de voeten wierp slordig met onderzoeksnieuws om te gaan, krijg ik bijval uit onverwachte hoek: van de hoofdredacteur van het journaal zelf. In dit interessante artikel in universiteitskrant Delta,...

Het NOS Journaal ontdekt een probleem!

Hoe werf je klanten voor je bedrijf? Simpel: organiseer een onderzoekje, doe alsof je een Probleem hebt gevonden, en biedt het aan aan het NOS Journaal – die trappen immers in alle stuntjes die de term ‘onderzoek’ dragen. Een andere...
» Bekijk alle posts van Maarten Keulemans (49)

Archief
2012 (14)
mei (5)
april (1)
februari (5)
januari (3)
2011 (13)
2010 (22)
t/m van 20